Το 2013 συμπληρώνονται 110 χρόνια από την έκδοση του
βιβλίου του Κρίστε Μισίρκωφ «Μακεδονικές Υποθέσεις». Η ελληνική μετάφρασή του
(εκδ. Πετσίβα, Αθήνα 2003) είναι σχετικά πρόσφατη, αφού το βιβλίο κι ο
συγγραφέας αποτελούν «λάβαρο» του «Μακεδονισμού» εδώ και πολλές δεκαετίες στην
ΛΓΜ-ΠΓΔΜ. Ο ίδιος ο Μισίρκωφ καθώς και το παραπάνω βιβλίο του αντιμετωπίστηκε
στην Ελλάδα από διάφορους ερευνητές του «αντιεθνικιστικού» χώρου («Ιός»
Ελευθεροτυπίας: «Οι δέκα μύθοι του "Σκοπιανού"», εφ. Ελευθεροτυπία 23-10-2005.
Δημ. Λιθοξόου: «Μια άλλη προσέγγιση του μακεδονικού ζητήματος», σημ. 14 στην
επεξεργασμένη εκδοχή του άρθρου του στο περ. Λεβιάθαν τχ. 4) ως μια απόδειξη
της ύπαρξης μακεδονικής εθνικής συνείδησης ή έστω της απαρχής μιας «εθνικά
μακεδονικής» εθνογένεσης στις αρχές του 20ου αιώνα, πολύ πριν από
την δημιουργία της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας από τον Τίτο. Το
βιβλίο πρωτοεκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 1903 στη Σόφια, και παρ’ όλο που
συνάντησε μεγάλη αντίδραση, αξίζει της προσοχής μας. Ιδιαίτερα μάλιστα, επειδή
σε αυτό παρατηρούνται πολλά στοιχεία και αντιφάσεις, που μάλλον αποδυναμώνουν
παρά ενισχύουν τα επιχειρήματα τόσο των παραπάνω ερευνητών όσο και των
Σλαβομακεδόνων της ΠΓΔΜ: είναι γνωστό ότι στην ΠΓΔΜ ο Μισίρκωφ θεωρείται
λίγο-πολύ ένας «πατέρας» του μακεδονικού έθνους.
Ένα από τα πιο τρανταχτά
παραδείγματα της αντίθεσης μεταξύ των απόψεων του Μισίρκωφ στις Μακεδονικές
υποθέσεις και των σύγχρονων σλαβομακεδονικών απόψεων είναι η ερμηνεία της
εξέγερσης του Ίλιντεν στην Μακεδονία (Ιούλιος 1903). Ενώ οι
Σλαβομακεδόνες υποστηρίζουν ότι το Ίλιντεν ήταν εθνικά μακεδονική επανάσταση, ο
Μισίρκωφ ισχυρίζεται ακριβώς το....

