Εγκατάσταση των Σλάβων στον ελληνικό χώρο

Της Μαρίας  Νυσταζοπούλου Πελεκίδου,

Απόσπασμα από τον βιβλίο  «όψεις της Βυζαντινής Κοινωνίας 8»,Ιδρύματος Γουλανδρή Χόρν, 1993,

Πηγές και παραπομπές στο αρχικό κείμενο.

Σύμφωνα με τα «Θαύματα», γύρω στο 604 (η το 610) 5.000 επίλεκτοι Σλάβοι ενήργησαν αιφνιδιαστική νυκτερινή επίθεση εναντίον της Θεσσαλονίκης. Οι βάρβαροι, λέει το κείμενο, κατά την επίθεση τους έβγαζαν κραυγές, πού οι Θεσσαλονικείς αναγνώριζαν, γιατί τις είχαν πια συνηθίσει («και τίνα της βαρβαρικής κραυγής σημεία δια της έθάδος ακοής έπεγίγνωσκον»). Επομένως η κατάσταση είχε στο μεταξύ μεταβληθεί: το 586 (η 597) οι Θεσσαλονικείς για πρώτη φορά έβλεπαν μπροστά στα τείχη της πόλης τους Σλάβους το 604 (η 610) είχαν πια συνηθίσει τις πολεμικές κραυγές τους. Αν ή μαρτυρία αυτή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, τούτο σημαίνει ότι στο μεταξύ διάστημα οι Σλάβοι είχαν εγκατασταθεί σε μια περιοχή όχι πολύ μακριά από τη Θεσσαλονίκη, από όπου ενεργούσαν επιθέσεις εναντίον της μεγάλης αυτής πόλης και της ενδοχώρας της. Η ίδια πηγή αναφέρει άλλες τρεις ακόμη επιθέσεις των Σλάβων εναντίον τής Θεσσαλονίκης: συμφώνα με τη χρονολόγηση του P. Lemerle, τό 614-615 επιτέθηκαν άπό τή θάλασσα, το 618 πολιόρκησαν την πόλη - αυτή τη φορά σέ συνεργασία με τους Αβάρους-, και πολύ αργότερα το 676-678 Ο ρήγας των Ρηγχίνων Περβοΰνδος επιχείρησε εκτεταμένη επίθεση με τον φιλόδοξο σκοπό να συνενώσει όλες  τις  Σκλαβηνίες κατά του Βυζαντίου, επιχείρηση πού τελικά απέτυχε.

Έχουν διατυπωθεί ουσιαστικές επιφυλάξεις για τη χρονολόγηση των σλαβικών επιθέσεων κατά της Θεσσαλονίκης στις αρχές του 7ου αι., αλλά και γενικότερα για την αξιοπιστία της αντίστοιχης αφήγησης του αγιολογικού αυτού κειμένου, το όποιο επεκτείνει τη δράση των Σλάβων στο Αιγαίο και στη Θεσσαλία Πάντως, παρά τις....

Τα σλαβικής ετυμολογίας τοπωνύμια του μακεδονικού χώρου

Του Νεκτάριου Δαπέργολα *

Φτάνοντας πλέον στο τοπωνυμικό υλικό ειδικά του μακεδονικού χώρου και λαμβάνοντας υπόψη και όσα αναφέραμε στο προηγούμενο κεφάλαιο, μπορούμε να πούμε τα εξής:**

1) Τα μαρτυρούμενα κατά τη βυζαντινή περίοδο (και κυρίως από τον 11° αι. και εξής) σλαβικής ετυμολογίας τοπωνύμια της Μακεδονίας είναι συνολικά 138. Από αυτά, τα 75 βρίσκονται στην Κεντροανατολι­κή και Ανατολική Μακεδονία (ιδίως στην περιοχή του Στρυμόνα και του Παγγαίου), τα 42 στην Κεντρική Μακεδονία (ιδίως στην περιοχή Α. της Θεσσαλονίκης και στη Χαλκιδική) και τα 21 σε όλο τον υπό­λοιπο μακεδόνικο χώρο δυτικά και βορειοδυτικά της Θεσσαλονίκης. Θα επισημάνουμε ωστόσο για μια ακόμη φορά ότι ειδικά σ' αυτόν τον χώρο τα τοπωνυμικά δεδομένα είναι τελείως ανεπαρκή και δεν μπο­ρούν να οδηγήσουν στην παραμικρή ουσιαστικά εκτίμηση.

2) Τα μαρτυρούμενα κατά την ίδια χρονική περίοδο ελληνικής ετυ­μολογίας τοπωνύμια είναι συνολικά 222 και κατανέμονται γεωγραφικά ως εξής: 52 στην Κεντροανατολική Μακεδονία, 149 στην Κεντρική και 23 στις δυτικότερες σε σχέση με τη Θεσσαλονίκη περιοχές.

3) Από μία λεπτομερέστερη συγκριτική αντιπαράθεση των τοπω­νυμίων σλαβικής ετυμολογίας προς τα μαρτυρούμενα στον ίδιο τόπο και κατά την ίδια εποχή ελληνικά, προκύπτει η εξής εικόνα:

Απάντηση προς Vodenka και Abecedar (Σλαβικά μακροτοπωνύμια)

Καταρχήν να ξεκινήσω στο ότι το ποιόν του ανθρώπου φαίνεται από τις πράξεις τους αλλά και από τον τρόπο της συμπεριφορά τους προς τους άλλους.* Μπορεί να μου παραποιείτε στο φασιστικό maknews το διαδυκτιακό μου όνομα (συνηθισμένη πρακτική για τους Σλαβομακεδονιστές και κλέφτες της Μακεδονικής ιστορίας) αλλά εγώ θα συνεχίσω να απαντώ με ιστορικά στοιχεία στον Σλαβομακεδονισμό σας.

Τα Σλάβικα τοπωνύμια και ειδικά τα μακροτοπωνύμια (όπως είναι ο σωστός όρος Σλαβομακεδονιστή Abecedar)) που έχουν μείνει σ' όλη την Ελλάδα και ειδικά στην Πελοπόννησο, είναι αψευδείς μάρτυρες της μακροχρόνιας παρουσίας Σλάβων σe αυτούς τους χώρους. Και για να μείνουν τα τοπωνύμια πάνω από χίλια χρόνια αδιατάρακτα ανάμεσα στους Έλληνες που έζησαν σε αυτά τα μέρη θα πει ότι η παρουσία των Σλάβων ήταν έντονη και μακροχρόνια.

Το γεγονός αυτό έκανε το Γερμανό ιστορικό Φαλμεράγιερ να πει ότι η Ελλάδα εκσλαβίστηκε και ότι δεν έμεινε ζωντανός Έλληνας μετά το πέρασμα από δω των Σλάβων. Σλαβομακεδονιστή Abecedar μιας και διάβασες τον Φαλμεράγιερ μήπως ξέχασε να μας πει κάτι.

Υπήρχαν Έλληνες εκείνη την περίοδο ?
Πως οι Σλάβοι αυτοί εξελληνίστηκαν και εξεφανίστηκαν από τον 13ο αιώνα και εντεύθεν?

Σλαβομακεδονιστή Abecedar μιας και διάβασες τον Φαλμεράγιερ (αλήθεια Σλαβική έκδοση έχει βγει ?) θα γνωρίζεις ότι όλη η φιλολογία του Γερμανού βασίστηκε στην ερμηνεία της επιστολής του πατριάρχη Νικόλαου όπου παραγνωρίζεται το εξής ουσιαστικό: το ότι οι Αβαρο-Σλάβοι κυριάρχησαν στην Πελοπόννησο. Το κυριάρχησαν σημαίνει ότι εξουσίαζαν κάποιους. Κατά συνέπεια κυριάρχησαν πάνω σε κάποιους. Ποιοι είναι αυτοί ? Το ότι δεν μπορούσε να πατήσει στο χώρο αυτό Ρωμαίος δε σημαίνει ότι δεν υπήρχαν μέσα στο χώρο κυριαρχίας των Σλάβων υποταγμένοι Έλληνες ή Ρωμαίοι για τους Βυζαντινούς. Το ότι η Πάτρα και η Κόρινθος αλλά και άλλες πόλεις δεν υπάγονται στην κυριαρχία τους, σημαίνει ότι οι Βυζαντινοί πατούσαν σταθερά πόδι στην Πελοπόννησο. [1] Άλλωστε, το ότι καταστράφηκαν εντελώς μέσα σε μια ώρα με την εμφάνιση του Αγίου Ανδρέα και η χώρα επανήλθε στο σκήπτρο των Ρωμαίων Δηλώνει κάτι διαφορετικό Σλαβομακεδονιστή Abecedar.

Σe όλη την Ελλάδα έχουν καταγραφεί, κατά τον Γερμανό ιστορικό Μάξ Βάσμερ (Vasmer) 2.123 μακροτοπωνύμια δηλαδή τοπωνύμια αστικών κέντρων και δεκάδες χιλιάδες μικρότερα τοπωνύμια ή αγροτικές περιοχές καθώς και χιλιάδες λέξεις, που πέρασαν και μετά πλάστηκαν για να γίνουν λειτουργικές στην Ελληνική γλώσσα. [2] Για παράδειγμα αναφέρουμε εδώ τις πολύ κοινές λέξεις της νεοελληνικής γλώσσας λόγγος, λαγκάδα, βάλτος.

Δεν νομίζεις Σλαβομακεδονιστή Abecedar ότι ο αριθμός των σλαβικών μακροτοπωνύμιων είναι μικρός σε σχέση με τα ελληνικά που απαριθμούν δεκάδες χιλιάδες ?

Μία ακόμη παρατήρηση πάνω στα Σλάβικα τοπωνύμια, είναι αρκετά διαφωτιστική για τον τρόπο που έγινε η εγκατάσταση στον Ελλαδικό χώρο. Τα Σλάβικα τοπωνύμια εντοπίζονται βασικά σε ορεινές περιοχές και πολύ λιγότερα σε πεδινές περιοχές και ελάχιστα σε παράλια. Οι Σλάβοι που διείσδυσαν στον Ελλαδικό χώρο έμειναν στις πλαγιές των βουνών και ασχολούνταν βασικά με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. [3] Πολλά από τα τοπωνύμια που προϋπήρχαν είναι απλή μετάφραση στα Σλάβικα. Έτσι Χελμός ονομάστηκαν τα Αρόανια όρη. Στα Ελληνικά τα Αρόανια σήμαιναν Μεγάλο όρος και το Χελμός στα Σλάβικα σημαίνει το ίδιο ακριβώς. Και η δεύτερη κορυφή των Αροανίων λεγόταν στα Ελληνικά Τριανταφυλλιά. Οι Σλάβοι την ονόμασαν Ντουρυτουβάνα που σημαίνει το ίδιο: Τριανταφυλλιά.

Συνοψίζοντας λοιπόν Σλαβομακεδονιστές Abecedar και Vodenka, σας παραθέτω την άποψη του Α. Rambaud, [4] σαν επίλογο : «Μεταξύ δύο ηπείρων η Κωνσταντινούπολη βρίσκεται σα ζωντανός βλαστός ανάμεσα σε δύο κοτυληδόνες: αφομοιώνει, κατεργάζεται και μεταπλάσσει τα ετερόκλητα στοιχεία των επαρχιών της Ασίας και της Ευρώπης. Στους κόλπους της προσφεύγουν τυχοδιώκτες και από τη Δύση και από την Ανατολή. Σε μικρό χρονικό διάστημα τους μεταβάλλει σε Έλληνες: λησμονούν τα βάρβαρα ιδιώματά τους και αποδέχονται τη γλώσσα του Βυζαντίου. Οι ειδωλολατρικές τους προλήψεις υποχωρούν μπροστά στην Ορθοδοξία του. Το Βυζάντιο τους δέχεται άξεστους, βάρβαρους και τους αποδίδει στους δρόμους της τεράστιας αυτοκρατορίας του, εγγράμματους, σοφούς, θεολόγους, ικανούς διοικητές και εύστροφους κρατικούς λειτουργούς».

Ο Ελληνισμός είχε τη δύναμη να τους αφομοιώσει και μακροπρόθεσμα να γίνουν δυναμικά στοιχεία του Ελληνισμού αποβάλλοντας ακόμα και το ένδυμα του Σλάβου.

Όπως βλέπετε Σλαβομακεδονιστές του ρατσιστικού maknews υπάρχουν πάρα πολλά θέματα που τίθονται από ιστορικούς ρεβανσιστές όπως είστε εσείς και χρειάζονται πολλές γραμμές απαντήσεων ώστε να τεκμηριωθούν. Μου πετάξατε ένα Σλαβικό τοπωνύμιο και ένα Φαλμεράγιερ και νομίζετε (σύμφωνα με τον σλαβομακεδονισμό σας) ότι με αυτό καταφέρατε να με «νικήσετε» . Ξέρετε ότι μόνο «οι βλάκες είναι οι ανίκητοι».

Σημειώσεις
[1] - Slavs in Peloponnesus (κυρίως οι χάρτες του Florin Curta)
[2] - Die Slaven in Griechenland, Βερολίνο, 1941
[3] - Μαρία Νυσταζοπούλου-Πελεκίδου, Βυζάντιο και Σλάβοι(6ος-2ος αιώνας), σελ 82
[4] - A. Rambaud, L’empire grec au Xe siècle. Contantin Porhyrogenete, Paris, 1870.

======================================================================
* Όπως βλέπεται δεν απαντώ περί κουκουλοφόρων και παρεμφερών «κοσμητικών» σχολίων και συνεχίζω να σέβομαι το όνομα της Σλαβομακεδονίστριας Vodenka. Εσείς όμως γιατί το αποκαλύψατε ?

** Σε ότι αφορά τους πρόσφυγες , το 1922 και την προσφιλή τακτική σας να τους ειρωνεύεστε έχω απαντήσει στην Εθνολογική κατάσταση πληθυσμού Μακεδονίας το 1925 καθώς και στο Ντόπιοι και Πρόσφυγες στην Μακεδονία .