ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ. ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

Εισήγηση Ευαγγέλου Κωφού.
Ημερίδα ΕΛΙΑΜΕΠ, 10.1.2012

Όταν έλαβα την πρόσκληση του ΕΛΙΑΜΕΠ για τη σημερινή συνάντηση, προβληματίσθηκα. Τι καινούργιο μπορούσα να προσθέσω στο πρόβλημά μας με τη γείτονά μας Επί 16 και πλέον χρόνια μετά την αφυπηρέτηση μου απ’ αυτό το ΄Ιδρυμα (που υπήρξε «σπίτι μου» για 33 χρόνια), δεν έπαυσα να ασχολούμαι, να μελετώ και να καταθέτω τα πορίσματά μου ως ιστορικός, αλλά και τις διαπιστώσεις και προτάσεις μου, ως πολιτικός αναλυτής.

Δεν θα μιλήσουμε σήμερα για το παρελθόν. Με γνώση λόγου, όμως, --και αυτή υπάρχει ομολογουμένως εν αφθονία γύρω από το τραπέζι αλλά και στο ακροατήριο—μπορούμε να καταθέσουμε τους προβληματισμούς μας.

Η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ΔΔΧ) είχε προγραφεί, 16 χρόνια νωρίτερα, όχι στη Χάγη, αλλά, στη Νέα Υόρκη, στις 13 Σεπτεμβρίου 1995 με ένα αδιέξοδο κείμενο, γνωστό πλέον ως «Ενδιάμεση Συμφωνία». Ενα κείμενο που απέφευγε να ρυθμίσει το «πρόβλημα του ονόματος», αλλά άνοιγε κερκόπορτες που πριόνιζαν κυριαρχικά δικαιώματά μας

Σήμερα,10 Ιανουαρίου 2012, η παρούσα Κυβέρνηση χρεώνεται ήδη...

Μετά τη Χάγη

Του Ευάγγελου Kωφού*
Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή, 11-12-2011

Ας μην αυταπατώμεθα. Η ετυμηγορία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης είχε ήδη προδιαγραφεί εδώ και 16 χρόνια. Ηταν η μέρα (13.9.1995) που ο τότε υπ. Εξωτερικών, με εντολή του πρωθυπουργού Α. Παπανδρέου, έβαζε την υπογραφή του σε ένα αδιέξοδο κείμενο, γνωστό πλέον ως «Ενδιάμεση Συμφωνία». Ενα κείμενο που απέφευγε να ρυθμίσει το «πρόβλημα του ονόματος», αλλά άνοιγε κερκόπορτες και πριόνιζε κυριαρχικά δικαιώματά μας. Ακόμα και αν τρίτες χώρες διατύπωναν επιφυλάξεις για εισδοχή των Σκοπίων σε διεθνή οργανισμό, η Ελλάδα, μόνη αυτή, δεν είχε επιλογή: όφειλε να συναινέσει στην ένταξη εφόσον η γειτονική της χώρα γινόταν δεκτή ως «πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας».

Στις αρχές της εβδομάδας, στη Χάγη, γίναμε...

Η ενδιάμεση συμφωνία Ν. Υόρκης (1995) και θέματα ταυτότητας

Πολλές φορές από αυτό το διαδικτυακό βήμα έχω υποστηρίξει, ότι ένα από τα εγκληματικά λάθη της Ελλάδας είναι η ανεκδιήγητη «Ενδιάμεση Συμφωνία» του 1995. Ο λόγος είναι ότι εκτός του ότι  είχαμε πισωγύρισμα σε σχέση με αυτήν των Vance-Owen (1993), ήταν ότι οι ΗΠΑ και τα Σκόπια παγίδευσαν την Ελλάδα στο παιχνίδι του «κυλιόμενου χρόνου». Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την σταδιακή αποτελμάτωση των συνομιλιών μιας και τα Σκόπια ουδέποτε είχαν και ούτε θα έχουν καλή θέληση για την επίλυση του προβλήματος, τις 100 αναγνωρίσεις του συνταγματικού ονόματος και πάνω από όλα η επικράτηση στην υφήλιο του ονόματος «Macedonia». Στα χέρια μου λοιπόν, έπεσε μία προφητική ομιλία του Δρ. Ευάγγελου Κωφού, όπου αναλύει όλα αυτά και  δυστυχώς επιβεβαίωσε τις προβλέψεις του. Η ομιλία αυτή έχει ως θέμα το «Μακεδονικό» και έλαβε χώρα την 23-2-1996 στην αίθουσα του Hellenic Centre του Λονδίνου και την οργάνωσε η «Ένωση Μακεδόνων Μ. Βρετανίας». Ένα από τα θέματα λοιπόν που ανέλυσε ο Δρ Κωφός ήταν η «Ενδιάμεση Συμφωνία» του 1995,  και η οποία αξίζει να διαβαστεί:

Η Μακεδονική ταυτότητα κατά τον 19ο αιώνα*

Του Δρ Ευάγγελου Κωφού

Με τη δημιουργία του νεότερου ελληνικού κράτους το 1830, η ελληνική εθνική ιδεολογία αναπτύχθηκε στη βάση της εθνικής συνέχειας. Τόνιζε τις ελληνικές ρίζες από την κλασική εποχή, αλλά παρακολουθούσε, μέσα από το Βυζάντιο και την Τουρκοκρατία, την επιβίωση του ελληνικού έθνους στην ελληνική γλώσσα, τα ελληνικά έθιμα και, φυσικά, στην ελληνορθόδοξη θρησκεία.7 Στη Μακεδονία ωστόσο δινόταν έμφαση σε δύο ειδικότερα, αλλά εξίσου σημαντικά σημεία. Το πρώτο είχε ως επίκεντρο το μεγαλείο της αρχαίας Μακεδονίας και τό έπος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η έλξη του μεγάλου αυτού βασιλιά, τα επιτεύγματα του και το όνομα των Μακεδόνων είχαν κεντρίσει την ελληνική εθνική ιδεολογία στή Μακεδονία ακόμη και πριν από τον ελληνικό Αγώνα της Ανεξαρτησίας.8 Κατά την περίοδο του Διαφωτισμού, οι Έλληνες της Μακεδονίας, τόσο επιτοπίως όσο και στη διασπορά, έφεραν το μακεδονικό όνομα ως πρόσθετη μαρτυρία της ελληνικότητας τους.9 Την εποχή εκείνη δεν αντιτασσόταν καμιά αμφισβήτηση στην αίσθηση ότι οι αρχαίοι Μακεδόνες ήταν Έλληνες και ότι οι Έλληνες κάτοικοι της τουρκοκρατούμενης Μακεδονίας ήταν οι μόνοι που καλόπιστα είχαν το δικαίωμα να φέρουν το μακεδονικό όνομα. Αυτοί οι σύγχρονοι Μακεδόνες αισθάνονταν υπερήφανοι νά διεκδικούν την ιστορική καταγωγή τους από τους βασιλείς Φίλιππο και Αλέξανδρο, ακριβώς όπως οι Αθηναίοι χωρικοί του 18ου αιώνα ανήγαν νοερώς την καταγωγή τους στον Θεμιστοκλή και τον Περικλή.

Η εκπληκτική αναβίωση αρχαίων ελληνικών ονομάτων, ιδίως εκείνων πού είχαν αρχαία μακεδονική φύτρα, τα όποια δίνονταν σε...

Η μυστική οργάνωση της Έδεσσας κατά τον Μακεδονικό Αγώνα.

Παρά την πληθώρα απομνημονευμάτων, μονογραφιών, αλλά ακόμα και συνθετικών εργασιών για την ένοπλη φάση του Μακεδονικού Αγώνα, ελάχιστα έχουν γίνει γνωστά για τη μυστική οργάνωση που κατηύθυνε επιτοπίως την όλη προσπάθεια. Ακόμη λιγότερα, βέβαια, είναι γνωστά για τη Μυστική Οργάνωση της Έδεσσας, δηλ. το «Κέντρο Βοδενών».
Το ανέκδοτο υλικό, στο οποίο στηρίζεται η παρούσα μελέτη και παρουσιάστηκε το 1992 από τον Εδεσσαίο Ιστορικό Δρ. Ευάγγελο Κωφό, προέρχεται από το Αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, στα πλαίσια μιας γενικότερης έρευνας που διεξήγαγe για την ιστορία της Μακεδονίας, είχαν περιέλθει στην κατοχή του αντίγραφα των εκθέσεων του Κέντρου Βοδενών.
Πολύτιμη βοήθεια επίσης ήταν η διάθεση αρχείων και υλικού  ο γνωστός ιστοριοδίφης και μελετητής της ιστορίας της Έδεσσας, Γιώργος Τουσίμη, ο οποίος είχε την καλοσύνη να τα θέσει στη διάθεση του Ευάγγελου Κωφού. Έτσι σχηματίστηκε μία ικανοποιητική συλλογή ανέκδοτων εγγράφων με εξαιρετικά ενδιαφέρον υλικό για τον αμυντικό αγώνα στην Έδεσσα και την περιοχή της κατά την ιδιαίτερα κρίσιμη χρονιά του 1905.
Ακολουθεί η μελέτη:…

Η ταύτιση απόψεων του Γκρούεφσκι και της Αυστραλιανής Σκοπιανής διασποράς για την «κατακλυσμική καταγωγή των Σλάβων της ΠΓΔΜ.» !!!

Του Δρ. Ευάγγελου Κωφού

μέσω e-mail

Επισυνάπτω την παράγραφο 64 από την αγγλική έκδοση του κειμένου μου (βλ. βιβλιογραφικά στοιχεία στο τέλος),  που μνημονεύει μια "Μικρή Εγκυκλοπαίδεια της Μακεδονίας"  την οποία εξέδωσαν, μάλλον αρχές της δεκαετίας  1980, Σ/Μακεδόνες της Αυστραλίας, τύπου "Egejski", αλλά όχι μόνο.  Από αυτούς ξεπήδησε το "ανεξαρτοποιητικό" κίνημα με χρήση αρχαιομακεδονικών συμβόλων, μεταξύ των οποίων και του "Ήλιου της Βεργίνας", τον οποίο αργότερα (θέρος 1992) επέβαλαν ως εθνική σημαία του νεοανεξάρτητου κράτους.  Η σχετική σύμπτωση απόψεων και φαντασιώσεων με εκείνες του Gruevski, μετά 1/4 του αιώνα, δεν είναι τυχαία.!!

Ακολουθεί το κείμενο:

Παρέμβαση του καθηγητή Χ. Δ. Κατσέτου σχετικά με την επιστολή των Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου στον Δρ Ευάγγελο Κωφό με θέμα τις θέσεις του για την επίλυση της διαφοράς της ονομασίας της ΠΓΔΜ μεταξύ Αθηνών και Σκοπίων

Aγαπητέ Ακρίτα,

Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι η επικρατούσα εθνικιστική αντίληψη εντός και εκτός Σκοπίων διακατέχεται από άκρατο φανατισμό, όψιμη αρχαιοπληξία και κλιμακούμενο ανθελληνικό μένος. Παρά την θεμελιώδη διαφωνία μας με τα προκλητικά εθνικιστικά ιδεολογήματα του γειτονικού κράτους, από την στιγμή που έχει δημιουργηθεί στα Βαλκάνια μία συλλογικότητα Σλαβομακεδόνων είναι ουτοπικό να αναμένει κανείς ότι η Διεθνής Κοινότητα εν τέλει θα τους αρνηθεί ολοκληρωτικά το βασικό δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού. Αυτό το τελευταίο όμως προϋποθέτει την υιοθέτηση διακριτικών χαρακτηριστικών τα οποία ναι μεν θα προσδιορίζουν την νεότευκτη (πλην όμως ιστορικά διαμορφωμένη) εθνική τους ταυτότητα, ταυτόχρονα δε όμως θα την διαχωρίζουν από την δική μας Μακεδονική.

Η αντικατάσταση των αγγλικών όρων "Macedonian/s", που έχει σήμερα επικρατήσει διεθνώς, από τους σλαβικούς όρους τους οποίους αυτοί οι ίδιοι μεταχειρίζονται στη μητρική τους γλώσσα (makedontsi – ουσιαστικό και makedonski – επίθετο) εξουδετερώνει το πάγιο επιχείρημά των Σκοπίων στους διάφορους διεθνείς οργανισμούς περί "παρεμπόδισης του δικαιώματος του αυτοπροσδιορισμού", ενώ παράλληλα ακυρώνει την εκ μέρους τους προσπάθεια μονοπώλησης της Μακεδονικής ταυτότητας. Σε αντίθετη περίπτωση, η κατάσταση που παρατηρείται σήμερα, οι άνθρωποι αυτοί να εμφανίζονται διεθνώς ως.....

Eπιστολή των Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου στον Δρ Ευάγγελο Κωφό με θέμα τις θέσεις του για την επίλυση της διαφοράς της ονομασίας της ΠΓΔΜ μεταξύ Αθηνών και Σκοπίων.

Κριτική συνεπειών

Ανησυχίες σχετικά με τη σκοπιμότητα των παροτρύνσεων του ειδικού συμβούλου του ΕΛΙΑΜΕΠ Δρ. Ε. Κωφού για την επίλυση της διαφοράς της ονομασίας της ΠΓΔΜ μεταξύ Αθηνών και Σκοπίων

Νοέμβριος 2010

Αγαπητέ Δρ. Κωφέ,

Με αφορμή την εισήγησή σας στο σεμινάριο Rose-Routh  στα Σκόπια στις 20 Οκτωβρίου του 2010 στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ λόγω της περιπλοκής της Ελλάδας με τη βόρεια γείτονά της, και τις πρόσφατες ειδήσεις προερχόμενες από τα Σκόπια αναφερόμενες σε σας, εμείς οι αντιπρόσωποι των Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου, επιθυμούμε να υποβάλλουμε τις παρατηρήσεις μας. Θεωρούμε ότι οι Παμμακεδονικές Ενώσεις, ως προπύργιο του Ελληνισμού της Μακεδονίας, θα πρέπει να είναι μια σημαντική φωνή και αναπόσπαστο στοιχείο των ακαδημαϊκών, πολιτικών και ιστορικών συζητήσεων στο θέμα του ονόματος της γείτονος. Είμαστε οι εκπρόσωποι των εκατομμυρίων των Μακεδόνων στην Ελλάδα και τη Διασπορά. Είμαστε διαχρονικοί, και ανεξάρτητοι από όλα τα πολιτικά κόμματα.

Σεβόμαστε τις προσπάθειές σας των τελευταίων πέντε δεκαετιών στην αντιμετώπιση του Μακεδονισμού των Σκοπίων, ωστόσο αντιτασσόμαστε  έντονα στη ιδέα που εσείς και οι συνάδελφοί σας του ΕΛΙΑΜΕΠ έχουν προωθήσει προς.....

Ευάγγελος Κωφός στα Σκόπια: Διαπραγματευόμαστε το όνομα, η ταυτότητα είναι προσωπικό θέμα.

Η διαφορά μεταξύ των δύο χωρών αφορά το ζήτημα της ονομασίας. Η λύση η οποία θα δοθεί στο όνομα θα είναι τελική και για γενική χρήση, είπε ο Ευάγγελος Κωφός ο οποίος είναι ένας από τους δημιουργούς της ελληνικής στρατηγικής για το όνομα της πΓΔΜ, γράφει η σκοπιανή ‘Πρωϊνή’.

Ο Κωφός επισκέπτεται τα Σκόπια σε μια δεύτερη προσπάθειά του να εξηγήσει την ουσία της διαφοράς των δύο χωρών, όπως την βλέπει η Αθήνα.

Ο Έλληνας ιδεολόγος, μέλος του ΕΛΙΑΜΕΠ, ισχυρίστηκε ότι οι δύο κυβερνήσεις δεν μπορούν με απόφασή τους να επιβάλλουν μια ταυτότητα στους πολίτες, αλλά αυτή είναι μια προσωπική επιλογή του καθενός. Επέμενε στην άποψη ότι...

Η επίσημη ελληνική επιχειρηματολογία

Του Δρ, Ευάγελλου Κωφού

Η Καθημερινή, Κυριακή 15 Ιουνίου 2008

Το κεντρικό συμπέρασμα που προκύπτει από τη μελέτη επίσημων ή ημιεπίσημων κειμένων που έχουν δει το φως της δημοσιότητας είναι ότι η κρίση για το κρατικό όνομα της πρώην Σ(οσιαλιστικής) Δ(ημοκρατίας της) Μ(ακεδονίας) έφερε στο ελληνικό και διεθνές προσκήνιο τη διένεξη που επί σαράντα χρόνια σοβούσε στις σχέσεις Ελλάδας - Γιουγκοσλαβίας με επίκεντρο το Μακεδονικό. Ανεξάρτητα από την κατά καιρούς κρατική επιχειρηματολογία προς τρίτους, ο πυρήνας της διαφοράς εστιαζόταν σε εκατέρωθεν ζητήματα ταυτοτήτων, που ενίοτε εμφανίζονταν ως «υπαρξιακά».

Για την ελληνική πλευρά, ο προσδιορισμός του νέου ανεξάρτητου κράτους με την ονομασία «Μακεδονία» το ταύτιζε με έναν ευρύτερο γεωγραφικό χώρο γνωστό υπό το αυτό επίσης όνομα, στοιχείο που θα προκαλούσε διαρκή σύγχυση και θα υπέθαλπε πολιτισμικές ή και εδαφικές διεκδικήσεις εις βάρος γειτονικών επικρατειών και λαών. Και αυτό, γιατί μόλις το 39% της γεωγραφικής Μακεδονίας βρισκόταν υπό την εθνική κυριαρχία του νεοπαγούς κράτους, σε αντίθεση με τα 51% και 9% που αποτελούσαν τμήματα της Ελλάδας και της Βουλγαρίας, όπου διαβιούσαν, αντίστοιχα, ελληνικοί και βουλγαρικοί πληθυσμοί.

Η πλευρά των Σκοπίων

Από την πλευρά των Σκοπίων, κατά τη διάρκεια της γιουγκοσλαβικής περιόδου, αλλά κυρίως από τους πρώτους μήνες του ανεξάρτητου βίου της ΠΓΔΜ, είχε γίνει φανερό ότι....

Η Ακαδημία Αθηνών τίμησε τον Μακεδόνα Ευάγγελο Κωφό

Τον Μακεδόνα ιστορικό Ευάγγελο Κωφό, του οποίου το έργο εστιάζεται στα βαλκανικά θέματα και την ιστορία της Μακεδονίας, τίμησε με Βραβείο η Ακαδημία Αθηνών, κατά την πανηγυρική συνεδρία της για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου.

Ο Ευάγγελος Κωφός, ο οποίος έχει βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών άλλες δύο φορές στο παρελθόν για δύο βιβλία του, υπήρξε Πρεσβευτής Εμπειρογνώμων για βαλκανικά θέματα στο υπουργείο Εξωτερικών μέχρι το 1995. Στη συνέχεια προσκλήθηκε επισκέπτης καθηγητής στο Brasenose College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Είναι μέλος της επιστημονικής επιτροπής του Κέντρου Ερευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης, καθώς και της τιμητικής επιτροπής του ΕΛΙΑΜΕΠ. Εχει στο ενεργητικό του μεγάλο αριθμό βιβλίων για την ιστορία και τις σύγχρονες εξελίξεις των Βαλκανίων, ιδιαίτερα της Μακεδονίας. Μεταξύ άλλων, έχει γράψει τα:....

Η Επανάσταση του Ολύμπου (1878)*

του Ευάγγελου Κωφού
Η Επανάστασις της Μακεδονίας κατά το 1878, ΣΕΛ 30-37
ΙΜΧΑ, 1969

Είς τάς Αθήνας ή Κεντρική Επιτροπή και ιδιαιτέρως ό Πρόεδρος Παύλος Καλλιγάς και ό Ταμίας Μιχαήλ Μελάς εύρίσκοντο είς στενήν έπαφήν μέ τον 'Αλέξανδρον Κουμουνδοϋρον και τόν Χαρίλαον Τρικούπην, Υπουργούς Εσωτερικών και Εξωτερικών αντιστοίχως εις τήν Οΐκουμενικήν Κυβέρνησιν, προς συντονισμόν τών ενεργειών της επιτροπής. Αί ένέργειαί των άπεσκόπουν είς τήν ταύτόχρονον έξέγερσιν της Κρήτης, Ηπείρου, Θεσσαλίας και Μακεδονίας. Άπό τοϋ Ιανουαρίου, όμως, τό έργον της διεξαγωγής της Μακεδόνικης έπαναστάσεως ανετέθη είς Έπιτροπήν Μακεδόνων άποτελουμένην έκ προσωπικοτήτων μακεδονικής καταγωγής. Ή Επιτροπή Μακεδόνων — ή Μακεδόνικη Επιτροπή — ένήργεε ως εντολοδόχος της Κεντρικής, είς τήν οποίαν άλλωστε ανήκον δύο εξέχοντα μέλη της, οί δικηγόροι Στέφανος Δραγούμης — ιθύνων νους της επιτροπής — και Λεωνίδας Πασχάλης. Τα άλλα τρία μέλη ήσαν ό Ιωάννης Πανταζίδης, καθηγητής Πανεπιστημίου, ό Γεώργιος Παπαζήσης, ιατρός, και ό Νικόλαος Χαλκιόπουλος, καθηγητής. Τήν ύψηλήν έποπτείαν διετήρει ή Κεντρική Επιτροπή, ή οποία και διέθετε είς τήν Μακεδονικήν χρήματα, όπλα και πολεμοφόδια αναλόγως τών αναγκών.

Ωσαύτως, οσάκις άνέκυπτον θέματα, χρήζοντα κυβερνητικής εγκρίσεως επί ανωτάτου επιπέδου, έμεσολάβει ό Παύλος Καλλιγάς ή έτερος αξιωματούχος τής Κεντρικής. Ό Λεωνίδας Βούλγαρης άπεκλείσθη τής Μακεδόνικης Επιτροπής θεωρηθείς ακατάλληλος, λόγω τών....

ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ, Προς επανεγκατάσταση σλαβομακεδονικής μειονότητας στη Μακεδονία;

του Ευαγγέλου Κωφού[1]
Το Βήμα, Τετάρτη 25 Ιουνίου 2003

Απροσδόκητα δύο πρόσφατες κυβερνητικές ανακοινώσεις έθεσαν θέμα "επαναπατρισμού" των Σλαβομακεδόνων φυγάδων της περιόδου 1941-1949[2]. Συγκεχυμένα κάπως, ο υφυπουργός Εξωτερικών Ανδρέας Λοβέρδος, σαφέστερα ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Παναγιώτης Μπεγλίτης αφήνουν να εννοηθεί ότι μέσα στο καλοκαίρι θα ρυθμιστεί νομοθετικά όχι μόνο η διευκόλυνση επισκέψεων (βίζες κλπ.), αλλά και ο "επαναπατρισμός". Καθώς οι δηλώσεις αυτές συνέπεσαν με το θόρυβο για χορήγηση της ελληνικής ιθαγένειας σε "300,000 Βορειοηπειρώτες" και πιθανής συμμετοχής τους στις προσεχείς βουλευτικές εκλογές, ο προαναγγελλόμενος "επαναπατρισμός" των "Αιγαιατών Σλαβομακεδόνων"[3] είναι φυσικό να προκαλεί ανάλογους συνειρμούς.

Ξενίζει ωστόσο το γεγονός ότι ένα τόσο σοβαρό θέμα που είχε αντιμετωπιστεί με εθνική ευαισθησία από όλες τις μεταπολεμικές κυβερνήσεις και προσωπικά από τους Γεώργιο και Ανδρέα Παπανδρέου στις δεκαετίες 1960 και 1980, εμφανίζεται σήμερα ανατρεπτικό χωρίς πειστική αιτιολόγηση. Ποιος ο λόγος που αποσιωπώνται ή παραποιούνται τα ιστορικά δεδομένα και εμφανίζονται οι "Αιγαιάτες" ως τα τελευταία θύματα του ελληνικού εμφυλίου; Και γιατί δεν δίδονται στην ελληνική κοινή γνώμη οι σημερινές διαστάσεις του προβλήματος;

--Σήμερα, σύμφωνα με τους δικούς τους υπολογισμούς, οι "Αιγαιάτες" μαζί με τους κατιόντες και τους μικτούς γάμους εγγίζουν τους 100.000 στην πΓΔΜ. Πέραν αυτών υπάρχουν αρκετές χιλιάδες σε Βουλγαρία, Αυστραλία, Καναδά

--Στη διάρκεια της Κατοχής η ένταξη πολλών από αυτούς στο πλευρό των βουλγαρικών και γερμανικών αρχών κατοχής, και αργότερα, στον Εμφύλιο, στη σλαβομακεδονική οργάνωση του ΝΟΦ χρησιμοποιήθηκε ως μοχλός διεκδίκησης περιοχών της Μακεδονίας από την ελληνική επικράτεια. Αλλά και έναντι του ΚΚΕ η αυτομόλησή σημαντικού αριθμού "Αιγαιατών από τις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας προς τη Μακεδονία του Τίτο κατάφερε οδυνηρό "πισώπλατο χτύπημα" στο ΔΣΕ.

--Αυτός ο διπλά αρνητικός ρόλος των "Αιγαιατών" στην Ελλάδα εκτιμήθηκε ως απόλυτα θετικός από το γιουγκοσλαβικό καθεστώς σε Βελιγράδι και Σκόπια. Η δράση τους στην Ελλάδα αναγνωρίσθηκε ως στρατιωτική υπηρεσία όχι στον ελληνικό Εμφύλιο, αλλά στον "Εθνικοαπελευθερωτικό Πόλεμο της Μακεδονίας". 'Ετσι, όσοι κατέφυγαν στην τότε Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας έτυχαν ειδικών ευεργετημάτων [γιουγκοσλαβική υπηκοότητα, "μακεδονική" ταυτότητα, δωρεάν κατοικίες, τιμητικές διακρίσεις] και, το κυριότερο, πολεμικών συντάξεων.

--'Εκτοτε, δύο νέες γενεές, τέκνα των αρχικών φυγάδων, διαπαιδαγωγήθηκαν σε περιβάλλον αξιών που θεωρεί ότι το "Αιγαιατικό Τμήμα της Μακεδονίας υπό την Ελλάδα"-- δηλαδή η Ελληνική Μακεδονία-- παραμένει "αλύτρωτο".[4]

--Με την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της πΓΔΜ το 1991, "Αιγαιάτες" ακτιβιστές σε πΓΔΜ και Διασπορά βρέθηκαν στην πρωτοπορία ακραίων ανθελληνικών εθνικιστικών εκδηλώσεων.

Με βάση τα δεδομένα αυτά, είναι λογικό ότι η επαναπροώθηση στην Ελλάδα χιλιάδων ατόμων με εδραιωμένη εθνικιστική σλαβομακεδονική συνείδηση και συμπεριφορά δεν συνιστά "επαναπατρισμό", αλλά αυθαίρετο εποικισμό αλλοεθνούς εθνικιστικής μειονότητας στις παραμεθόριες περιοχές των μακεδονικών νομών της χώρας.

Τρεις συνέπειες ας επισημανθούν εδώ:

Σε πρώτο πλάνο οδηγούμεθα σε αναδιάταξη του εθνολογικού χάρτη της παραμεθόριας ζώνης της πατρίδας μας, και μάλιστα σε εποχή που οι εθνικιστικές και εθνοτικές συγκρούσεις στον άμεσο περίγυρό μας δεν έχουν κοπάσει. 'Ενα πρόσφορο έδαφος θα διευκόλυνε τη μετάστασή τους πρός Νότον.

Σε δεύτερο πλάνο είναι αναπόφευκτο να εγερθούν ανάλογες πιέσεις για "επαναπατρισμό" αρκετών δεκάδων χιλιάδων Αλβανών Τσάμηδων φυγάδων (1944-45) από τη Θεσπρωτία, Βουλγάρων πολιτικών φυγάδων (1944) από Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, και Τούρκων Μουσουλμάνων.

Σε τρίτο πλάνο η εμφύτευση χιλιάδων Αιγαιατών Makedonci, με τον εθνικιστικό μεσσιανισμό τους, στις κοινωνίες των Ελλήνων Μακεδόνων μας αναπότρεπτα θα προκαλέσει ένα μίνι "πόλεμο των πολιτισμών" με τη διεκδίκηση της μακεδονικής ιστορίας, του μακεδονικού πολιτισμού και του μακεδονικού ονόματος. Και αυτό το καλό κλίμα στις διμερείς σχέσεις, που με τόσο κόπο έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, θα κινδυνεύει να ανατραπεί από τον ελλαδικό χώρο.

Οφείλουμε όμως να αναγνωρίσουμε ότι διαχρονικά το Μακεδονικό Ζήτημα δημιούργησε συλλογικά και προσωπικά τραύματα Το ελληνικό κράτος υπήρξε μικρόκαρδο, απαγορεύοντας επί δεκαετίες την απλή επίσκεψη στη χώρα μας χιλιάδων "Αιγαιατών". Σημαντικές βελτιώσεις έχουν σημειωθεί τελευταία, αλλά πρέπει να ολοκληρωθούν. 'Αλλες εκκρεμότητες, όπως οι εκατέρωθεν περιουσιακές απαιτήσεις πρέπει επίσης να αντιμετωπισθούν σε διακρατικό επίπεδο με ένα "νέο πακέτο". Για την ειρήνη και την καλή γειτονία, σε αυτό θα πρέπει να ρυθμιστούν και οι πολιτισμικές διαφορές, ανάμεσά τους και το αγκάθι του ονόματος.


[1] Ο Ευ. Κωφός υπήρξε εμπειρογνώμων πρεσβευτής στο υπουργείο Εξωτερικών

[2] Συνέντευξη υφυπουργού Εξωτερικών Ανδρέα Λοβέρδου στην "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία" 8.6.2003 και συνέντευξη Τύπου του Π. Μπεγλίτη, εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών στις 9.6.03 (βλ. ιστοσελίδα www.mfa.gr 9.6.03).

[3] Με τον όρο "Αιγαιάτες Μακεδόνες"--ή "Egejiski Makedonci"--ορίζονται στα Σκόπια οι εκ της Ελληνικής Μακεδονίας--"Μακεδονίας του Αιγαίου"--καταγόμενοι καθώς και κατιόντες τους.

[4] Στην κατοχή του παρόντος συντάκτη, ντοκουμέντα και πρόσφατες βιντεοταινίες από τη διδασκαλία της ιστορίας της Μακεδονίας σε σχολεία της πΓΔΜ.

==================================================================

Ευχαριστώ τον Χρήστο Κατσέτο που μου έστειλε το άρθρο του Δρ Ευάγγελου Κωφού. Το άρθρο αυτό είναι επίκαιρο μιας και το ΠΑΣΟΚ το ξαναφέρνει στο προσκήνιο. Ελπίζω σήμερα να αναφερθεί στο debate των πολιτικών αρχηγών.

Το Μακεδονικό ως καταλύτης του (εμφυλίου) πολέμου

Του Ευάγγελου Κωφού
Αναδημοσίευση από το Βήμα της Κυριακής (17 Οκτωβρίου 1999)

Αν ο ιστορικός θελήσει να προσδιορίσει μονολεκτικά τον παράγοντα «Μακεδονικό» στον Εμφύλιο, του αρκεί η λέξη καταλύτης. Το πολυδιάστατο αυτό πρόβλημα ­ εσωτερικό ελληνικό, βαλκανικό και διεθνές ­ επηρέασε αποφασιστικά τους σχεδιασμούς της ηγεσίας του ΚΚΕ τόσο για την έναρξη του ένοπλου αγώνα όσο και για τη διεξαγωγή του. Υπήρξε κεντρικό σημείο αναφοράς στη διαμόρφωση των αποφάσεων του γιουγκοσλάβου ηγέτη Τίτο (άνοιξη 1946) για να παράσχει υλική και πολιτική στήριξη στους έλληνες κομμουνιστές αλλά επίσης και για να τερματίσει κάθε βοήθεια προς αυτούς (θέρος 1949), όταν ο Ζαχαριάδης συντάχθηκε με τον Στάλιν εναντίον του. Προσέλκυσε στις τάξεις των ανταρτών μεγάλο ποσοστό του σλαβόφωνου στοιχείου της Δυτικής Μακεδονίας. Αλλά και συσπείρωσε στο κυβερνητικό στρατόπεδο ευρέα στρώματα του πληθυσμού, διακατεχόμενα από ανησυχία για το ενδεχόμενο ακρωτηριασμού του εθνικού εδάφους. Καταγράφηκε ως υπολογίσιμο στοιχείο στη σκακιέρα του εκκολαπτόμενου την εποχή εκείνη Ψυχρού Πολέμου, καθώς η Μακεδονία βρέθηκε επάνω στο τεκτονικό ρήγμα της διατομής Ανατολής - Δύσης. Διεύρυνε το υφιστάμενο χάσμα μεταξύ των αντίπαλων πολιτικών δυνάμεων της χώρας και λειτούργησε διχαστικά, για δεκαετίες μετά τον Εμφύλιο, δυσχεραίνοντας τη συμφιλίωση. Κατάλοιπά του εντοπίζονται ακόμη και στις μέρες μας, στη διαμόρφωση των σχέσεων της χώρας μας με τους βόρειους γείτονές της και της πολιτικής στους παραμεθόριους νομούς. Τέλος, φορτίζει συναισθηματικά, μέχρι και τρίτης ακόμη γενιάς, τους γόνους των «ηρώων» ή θυμάτων της εμφυλιακής εποχής στον μακεδονικό χώρο.

Οι καταβολές του προβλήματος

Στη δίνη της εμφυλιακής σύγκρουσης, το Μακεδονικό «ταλαιπωρήθηκε» από τους επαγγελματίες προπαγανδιστές των αντιμαχόμενων παρατάξεων σε σημείο ώστε, για πολλά χρόνια μετά, να διαιωνίζονται στερεότυπα της εποχής εκείνης. Αναμφίβολα στο φαινόμενο αυτό συνέργησε και η .....

Aπάντηση του Ευάγγελου Κωφού στην ανοικτή επιστολή των Παμμακεδονικών Ενώσεων.

Αγαπητοί συμπατριώτες Μακεδόνες

Μέσω ιστοσελίδας του Διαδικτύου έλαβα συμπτωματικά γνώση «ανοικτής επιστολής» που απευθύνουν οι Παμμακεδονικές Ενώσεις «προς τον Δρ. Ευάγγελο Κωφό».

Την προσυπογράφω.

Την προσυπογράφω με τη συναισθηματική φόρτιση που γεννά η καταγωγή μου κι η οικογενειακή μου παράδοση.

Ωστόσο, με την 50ετή πείρα και συνεχή εμπλοκή μου με το Μακεδονικό, αισθάνομαι ότι έχω υποχρέωση να καταθέσω ψύχραιμα τους προβληματισμούς μου για μια πιθανότητα διεξόδου από τα αδιέξοδα.

Πήρα αυτή την πρωτοβουλία χωρίς να ζητήσω την έγκριση ουδενός, ακόμα και του φορέα που φιλοξένησε το κείμενο μου.

Είναι ενδιαφέρον ότι πέραν των αντιρρήσεων των Παμμακεδονικών Ενώσεων, ανάλογες, εξ αντιθέτου, αντιδράσεις διατυπώνονται και από το σλαβομακεδονικό χώρο, στα Σκόπια και τη Διασπορά.

Δεν επιδιώκω να πείσω κανένα. Θα πρότεινα, πάντως, σε κάθε ενδιαφερόμενο, να μελετήσει προσεκτικά το κείμενο ως σύνολο προτάσεων.

Με πατριωτικούς χαιρετισμούς και ευχές για ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ

Ευάγγελος Κωφός
12 Απριλίου 2009

=====================================
Το παραπάνω μου το έστειλε ο Χρήστος Κατσέτος.